 |
 |
 |
 |
 |
| |
|
 |
| |
 |
| |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
การกำกับดูแลกิจการ
หมายถึง ระบบการทำงานของกิจการเพื่อให้บรรลุถึงความต้องการของ
ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย (stakeholders) อันได้แก่ ผู้ถือหุ้น
คณะกรรมการ ฝ่ายจัดการ พนักงาน ลูกค้า และในบางกรณีอาจรวมไปถึงสังคมและสิ่งแวดล้อมด้วย
เป็นต้น ซึ่งแต่ละฝ่ายก็จะมีความต้องการที่แตกต่างกัน ดังนั้น
มาตรการที่จะส่งเสริมให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับแต่ละด้านจึงแตกต่างไปด้วย
สถาบันตัวกลางด้านตลาดทุน หมายถึง ผู้ให้บริการในด้านหลักทรัพย์
การลงทุนในหลักทรัพย์ การจัดทำเอกสารข้อมูล หนังสือชี้ชวนในการออกและเสนอขายหลักทรัพย์
ซึ่งประกอบไปด้วย บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน
ที่ปรึกษาทางการเงิน และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ทั้งนี้ การประกอบธุรกิจของสถาบันตัวกลางดังกล่าว
มีความเกี่ยวข้องกับการให้บริการและการดูแล จัดการทรัพย์สินของลูกค้า
หรือจัดทำข้อมูลสำหรับการตัดสินใจลงทุน ตลอดจนมีหน้าที่สร้างและรักษาความเชื่อมั่นของผู้ลงทุนต่อระบบตลาดทุนของประเทศด้วย
ดังนั้น การกำกับดูแลกิจการที่ดี ของสถาบันตัวกลางในตลาดทุนจึงมีวัตถุประสงค์สำคัญ
ในการสร้างความเชื่อมั่นในการให้บริการ การคุ้มครองดูแลทรัพย์สินและผลประโยชน์ให้กับลูกค้าและผู้ลงทุน
ซึ่งจะมีผลต่อการเจริญเติบโตและเสถียรภาพของตลาดทุนโดยรวม ทั้งนี้
การกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับสถาบันตัวกลางจะเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพต้องเกิดจากแรงผลักดันร่วมกัน
3 ด้าน ได้แก่ ความตั้งใจของภาคเอกชน แรงผลักดันจากผู้เกี่ยวข้องในตลาดทุน
และกฎเกณฑ์ของทางการ ดังนี้ |
|
|

|
 |
| |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
| |
|
 |
| |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
ความตั้งใจของภาคเอกชน
(Self Discipline) เป็นแรงผลักดันที่สำคัญอย่างยิ่งเพราะเกิดจาก ความมุ่งมั่นของบริษัทที่จะปฏิบัติตามกฎหมาย
หรือกฎเกณฑ์อย่างเคร่งครัด ให้ความร่วมมือที่จะกำหนดและปฏิบัติตามข้อพึงปฏิบัติ
(code of best practices) และจรรยาบรรณในการประกอบธุรกิจ และรักษาผลประโยชน์ของลูกค้าและผู้ลงทุน
ผู้บริหารของกิจการมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ในการส่งเสริมให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
โดยผู้บริหารจะต้องมีความเข้าใจ และให้ความสำคัญ และมีมาตรการกระตุ้นให้บุคลากรในองค์กร
เห็นความสำคัญและให้ความร่วมมือ รวมถึงให้ความสำคัญแก่ หน่วยงานกำกับดูแลการปฏิบัติงาน
(compliance unit) ให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ |
 |
|
แรงผลักดันจากผู้เกี่ยวข้องในตลาดทุน
(Market Discipline) ผู้เกี่ยวข้องในตลาดทุน จะเป็นผู้มีส่วนสำคัญ ในการผลักดันให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ของสถาบันตัวกลางโดยการใช้สิทธิของตน ในการผลักดันให้สถาบันตัวกลาง มีการควบคุมดูแลการปฏิบัติงาน
การปรับปรุงคุณภาพของการให้บริการ โดยรวมไปถึงการปฏิเสธ ที่จะรับบริการที่เป็นการสนับสนุน
ให้สถาบัน ตัวกลางกระทำการที่จะมีผลกระทบในทางลบต่อความ เชื่อมั่นของระบบตลาดทุน
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
 |
| |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
กฎเกณฑ์ของทางการ
(Regulatory Discipline) เป็นแรงผลักดันจากภาครัฐโดยการออกกฎเกณฑ์ให้สถาบันตัวกลาง
ในตลาดทุนยึดถือปฏิบัติ โดยส่วนใหญ่เป็นข้อกำหนดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้ลงทุน
เช่น การป้องกันการเอารัดเอาเปรียบ ความปลอดภัยในทรัพย์สินของลูกค้า
การเปิดเผยข้อมูล และความมั่นคงของระบบส่งมอบหลักทรัพย์และชำระราคา เป็นต้น
สำหรับการออก และบังคับใช้กฎหมายในการกำกับดูแลสถาบันตัวกลาง ในตลาดทุนในปัจจุบัน
มีความครอบคลุม ในทุกระบบการปฏิบัติงาน และมีความเข้มงวด ในการตรวจสอบ
และติดตามอย่างใกล้ชิด จากการวิเคราะห์ปัญหา และสถานการณ์ของตลาดทุนในปัจจุบัน
พบว่า ที่ผ่านมาการกำกับดูแลกิจการ ของสถาบันตัวกลาง ในตลาดทุนเกิดจากแรงผลักดัน
จากกฏเกณฑ์ของทางการเป็นส่วนใหญ่ ในขณะที่แรงผลักดันด้านอื่น คือ แรงผลักดันจากผู้เกี่ยวข้อง
ในตลาดทุนและความตั้งใจจากภาคเอกชน ยังมีบทบาทที่ยังไม่ชัดเจนนัก ซึ่งถ้าทำให้แรงผลักดันทั้งสองด้านนี้มีความชัดเจนแล้ว
จะช่วยลดบทบาทของทางการในการออกกฎเกณฑ์ต่างๆ ลง และเป็นการส่งเสริมให้เกิดการกำกับดูแลกิจการ
ที่ยั่งยืนเพราะเกิดจากความสมัครใจของผู้ปฏิบัติเอง ดังนั้น การส่งเสริมให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ในสถาบันตัวกลาง จึงต้องอาศัยมาตรการต่าง ๆ ที่จะทำให้เกิดแรงสนับสนุนและแรงผลักดันจากทั้งสามด้านให้มีบทบาทที่เหมาะสมยิ่งขึ้นต่อไป
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| การสร้างวัฒนธรรมและสำนึกในการกำกับดูแลตนเอง
ผู้บริหารเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดีภายในองค์กร
โดยผู้บริหารจะต้องให้ความสำคัญกับหน่วยงานกำกับดูแลการปฏิบัติงาน
(compliance unit) โดยให้หน่วยงานกำกับดูแลการปฏิบัติงานทำงานอย่างมีอิสระ
ตลอดจนจัดให้มีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถที่เหมาะสม มีจำนวนที่เพียงพอในการปฏิบัติงาน
นอกจากนี้ ผู้บริหารของบริษัทหลักทรัพย์ จะต้องมีความรับผิดส่วนบุคคล
ในการกระทำของบริษัทหลักทรัพย์ ในส่วนที่ตนควบคุมดูแลด้วย |
| |
|
|
 |
จัดทำคู่มือกรรมการเพื่อให้กรรมการทราบถึงบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบของตน |
|
 |
ออกประกาศกำหนดบทบาทหน้าที่และคุณสมบัติของบุคลากรในหน่วยงานกำกับ
ดูแลการปฏิบัติงาน และความเป็นอิสระของหน่วยงานดังกล่าว
|
|
 |
เปิดเผยการสั่งการที่มีถึงบริษัทหลักทรัพย์และผู้บริหาร
ในเรื่องการปฏิบัติงานให้ สาธารณชนได้ทราบ |
|
| |
| การสร้างแรงผลักดันจากผู้ลงทุน ผู้ลงทุนในฐานะผู้ใช้บริการของบริษัทหลักทรัพย์สามารถมีส่วนร่วมในการผลักดัน
ให้เกิดการกำกับดูแลกิจการที่ดีในบริษัทหลักทรัพย์ได้ โดยในเบื้องต้นผู้ลงทุนจะต้องทราบถึงสิทธิ
และหน้าที่ของตนในการใช้บริการบริษัทหลักทรัพย์ เพื่อที่จะสามารถปกป้องประโยชน์ของตน
ตลอดจนสามารถเรียกร้องบริการที่ดี และเลือกใช้บริการจากบริษัทหลักทรัพย์ที่มีการกำกับดูแลกิจการ
ที่ดี ทั้งนี้ การเพิ่มช่องทางที่อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ลงทุน
ในการเรียกร้องเพื่อให้ได้รับการชดเชยความเสียหาย จากการใช้บริการของบริษัทหลักทรัพย์
จะเป็นวิธีหนึ่งที่จะทำให้แรงผลักดันจากผู้ลงทุน มีประสิทธิผลมากขึ้น
|
| |
|
|
 |
ให้ความรู้ผู้ลงทุนถึงสิทธิที่พึงมีต่อบริษัทหลักทรัพย์
|
|
 |
สนับสนุนให้บริษัทหลักทรัพย์นำข้อพิพาทที่มีกับลูกค้าเข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการ
ของสำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยสมัครใจ |
|
| |
| การทำหน้าที่ที่ปรึกษาทางการเงินเพื่อนำบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ที่ปรึกษาทางการเงินเป็นผู้ที่มีหน้าที่จัดเตรียมข้อมูลของบริษัทที่จะเสนอขายต่อ
ประชาชนและจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ โดยข้อมูลดังกล่าวมีผลต่อการตัดสินใจลงทุนของลูกค้า
นอกจากนี้ หากที่ปรึกษาทางการเงิน สามารถปฏิบัติหน้าที่ของตนได้อย่างเหมาะสม
ซึ่งนอกจากจะต้อง มีความรู้ความสามารถแล้ว จะต้องมีจรรยาบรรณเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ
ก็จะช่วยคัดเลือกบริษัท จดทะเบียนที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดีมาเสนอขายหลักทรัพย์ต่อประชาชนด้วย |
| |
|
|
 |
จัดทำความคาดหวังเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของที่ปรึกษาทางการเงิน |
|
 |
ให้ความรู้แก่ผู้ลงทุนเพื่อเพิ่มแรงผลักดันให้มีการเปิดเผยข้อมูลที่ดี |
|
| |
การสร้างผู้ลงทุนสถาบัน
ในประเทศที่มีตลาดทุนที่พัฒนาแล้ว ผู้ลงทุนสถาบันจะมีบทบาทสำคัญในการลงทุนในตลาดทุน
ไม่เพียงแต่เป็นแหล่งเงินทุนขนาดใหญ่เท่านั้น ผู้ลงทุนสถาบันยังมีสิทธิมีเสียงในการดำเนินการ
ของผู้เกี่ยวข้องในตลาดทุน เช่น สนับสนุนการลงทุนในบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี
การเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อตรวจสอบดูแลการดำเนินการของบริษัทจดทะเบียน
ผลักดันให้บริษัทที่ปรึกษา
ทางการเงินมีการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ มีคุณภาพและโปร่งใส
เป็นต้น ซึ่งจะช่วยเสริมสร้าง
มาตรฐานที่ดีในตลาดทุน (Market Integrity) ดังนั้นการสร้างผู้ลงทุนสถาบันจึงเป็นมาตรการหนึ่ง
ในการสนับสนุนการพัฒนากิจกรรมการกำกับดูแลกิจการที่ดี
นอกจากนี้ผู้ลงทุนสถาบันบางประเภท เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ นอกเหนือจาก
บทบาทที่เป็นผู้ลงทุนในตลาดทุนแล้ว ยังเป็นสถาบันตัวกลางในตลาดทุนอีกด้วย
โดยปัจจุบันกองทุนสำรองเลี้ยงชีพมีเงินลงทุนกว่า 2 แสนล้านบาท
แต่การที่จะมีส่วนช่วยผลักดันในเรื่องดังกล่าวข้างต้น
ได้นั้น การดำเนินงานของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพก็ต้องอยู่ภายใต้หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีด้วยเช่นกัน
และผู้ที่มีบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ ต่อการดำเนินงานของกองทุนก็คือคณะกรรมการกองทุน
ซึ่งเป็นตัวแทนของนายจ้างและลูกจ้างทำหน้าที่ดูแลกิจการทั่วไปของกองทุน
เช่น กำหนดนโยบายการลงทุน แต่งตั้งบริษัทจัดการ ดูแลให้บริษัทจัดการลงทุนให้เป็นไปตามที่ตกลงกันไว้
เป็นต้น นอกจากนี้
สมาชิกเองก็คาดหวังว่าผู้ที่ตนแต่งตั้งให้เข้ามาดูแลเงินก็ควรจะปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่เต็ม
ความสามารถในเรื่องดังต่อไปนี้ |
| |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
| |
 |
| |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
คือคณะกรรมการกองทุนต้องซื่อสัตย์สุจริต
มีจรรยาบรรณ
เช่น ไม่ตัดสินใจหรือกระทำการใด ๆ ที่จะทำให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับกองทุนหรือประโยชน์ของสมาชิก
เป็นต้น |
 |
คณะกรรมการกองทุนต้องระมัดระวังรักษาประโยชน์ของ
สมาชิกและกองทุน เช่น ถ้ากองทุนไปลงทุนในหลักทรัพย์ แล้วมีการเรียกประชุมผู้ถือหลักทรัพย์
คณะกรรมการก็ต้องไปใช้สิทธิออกเสียง หรือถ้าไม่ไปเองก็ต้องติดตาม
ให้บริษัทจัดการไปทำหน้าที่นี้ เพื่อให้การลงมติเป็นไปเพื่อประโยชน์ของกองทุน
ในการคัดเลือกบริษัทจัดการหรือผู้รับฝาก
ทรัพย์สิน ก็ต้องมีแนวทางที่เหมาะสม หรือตอนกำหนดนโยบายการลงทุนก็ต้องกำหนดให้เหมาะสม
กับลักษณะของกองทุนมากที่สุด เป็นต้น |
 |
คือการติดตามดูแลให้มั่นใจได้ว่าบริษัทจัดการที่กองทุนแต่งตั้ง
ให้มาบริหารเงินนั้นได้ทำตามที่ได้ตกลงกันไว้ ผลการดำเนินงานน่าพอใจหรือไม่
นอกจากนี้ เมื่อบริษัทจัดการขอความเห็นเกี่ยวกับการตีราคาหลักทรัพย์ที่กองทุนไปลงทุน
คณะกรรมการกองทุนก็ควรสามารถที่จะทักท้วงได้ และควรทราบด้วยว่ารายงานต่าง
ๆ ที่บริษัทจัดการส่งมาให้ควรพิจารณา
จุดใดบ้าง มีประเด็นอะไรก็จะได้ซักถามเพิ่มเติมจากบริษัทจัดการ
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
|
|
| |
บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน |
|
 |
กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำในการใช้สิทธิออกเสียงของบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน
ในฐานะผู้ถือหลักทรัพย์ |
|
|
|
 |
ให้ความรู้แก่คณะกรรมการกองทุนเพื่อส่งเสริมให้คณะกรรมการกองทุนปฏิบัติงาน
ภายในหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี โดยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น
|
|
| |
|
 |
| |
 |
 |
 |
 |
|
 |
| |
 |
| |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
คือ จัดสัมมนาใน กรุงเทพและต่างจังหวัด
|
 |
คือส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองโดยจะจัดทำสื่อการสอน
ในรูปแบบวีดิโอ วีซีดี เพื่อเผยแพร่แก่คณะกรรมการกองทุน ควบคู่ไปกับการจัดสัมมนาช่วงสั้นๆ
ให้คณะกรรมการกองทุนได้ซักถาม |
 |
เป็นโครงการ train the trainer
เป็นการ outsource งานจัดอบรมให้แก่ผู้มีความชำนาญหรือเป็นมืออาชีพ
ได้แก่ หน่วยงานเอกชน หรือสถาบันการศึกษา โดยสำนักงานจะจัดการอบรมให้แก่วิทยากรของหน่วยงานที่ประสงค์จะเปิดหลักสูตรอบรม |
|
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| |
 |
| |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
โครงการมอบตราสัญลักษณ์บริษัทหลักทรัพย์ที่ยินดีเข้าร่วมโครงการอนุญาโตตุลาการของ
สำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เพื่อช่วยประชาสัมพันธ์บริษัทหลักทรัพย์ที่สมัครใจนำข้อพิพาทที่มี
กับลูกค้าเข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการ ซึ่งเป็นกระบวนการที่
เป็นธรรม สะดวก รวดเร็ว และประหยัด |
 |
เผยแพร่แผ่นพับให้ความรู้ผู้ลงทุนในเรื่องสิทธิและหน้าที่ของผู้ใช้บริการบริษัทหลักทรัพย์เพื่อให้
สามารถเรียกร้องบริการที่ดีของบริษัทหลักทรัพย์และรู้ว่าสามารถปกป้องตนเองจากการกระทำทุจริตได้อย่างไร |
 |
เผยแพร่แผ่นพับให้ความรู้แก่ผู้ลงทุนเกี่ยวกับคุณสมบัติของโบรกเกอร์ที่ดี
เพื่อให้ผู้ลงทุน มีความคาดหวังที่ถูกต้องในการใช้บริการจากบริษัทหลักทรัพย |
 |
จัดสัมมนาคณะกรรมการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพในกรุงเทพจำนวน
4 รุ่นเมื่อเดือนสิงหาคม - กันยายน 2545 โดยมีผู้เข้าสัมมนา 320
คน และประมาณเดือนพฤศจิกายน 2545 จะเริ่มจัดสัมมนา ในต่างจังหวัด |
|
  |
 |
| |
 |
| |
 |
 |
 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|